එන බව කියා නොඑන ගමන් ගියා | දිනමිණ

එන බව කියා නොඑන ගමන් ගියා

ෆවුස් මොහොමඩ්

ගුවන් ගතවූ සැනින්ම එහි ගුවන් නියමු කපිතාන් යැරේඩ් ගෙඩචිව් පාලන මැදිරියට දන්වා තිබුණේ පාලක පද්ධතියේ යම්කිසි දෝෂයක් හට ගෙන ඇති බැවින් යානය ආපසු හැරවීමට සහ හදිසි ගොඩබැස්වීමකට අවසර ලබාදෙන ලෙසය. ඉතියෝපියානු ගුවන් සේවයට අයත් ජ්‍යෙෂ්ඨ ගුවන් නියමු කපිතාන් යැරේඩ් ගෙඩචිව් ගුවන් ගමන් පැය අටදහසකට වැඩි පළපුරුද්දක් ඇති ගුවන් නියමුවෙකි. ඔහුගේ අත්දැකීම්වලට අනුව කළ එම ප්‍රකාශය වඩාත් බරපතළ එකක් වූ බැවින් වහාම ඊට අවසර ලැබී තිබිණි. එහෙත් ඒ වනවිටත් ඔහු ප්‍රමාදය. එහෙත් ඒ වනවිටත් ඔහු ප්‍රමාදය.

 ‘ඇය මගේ ජීවිතයේ එකම ආදරයයි. මගේ දස මසැති පුංචි පුතාගේ ආදරණීය අම්මා.‘ එකදිගට දින ගණනාවක් හැඬු කඳුළින් පසුවීම නිසා දෑස් රතු වූ 30 හැවිරිදි බේයි ඩෙමෙන්සි එසේ කියන්නේ දරාගත නොහැකි වේදනාවෙන් යුතුවය.

ඉතියෝපියාවේ අගනගරය වන අඩිඩාස් අබාබා නුවරට දකුණු දිගින් පිහිටි ග්‍රාමීය පළාතේ සුදු පැහැති කූඩාරමක් සහිත නිවෙසකදී ඔහු එසේ කියන්නට වූයේ හඬා වැටෙමිනි. ඩෙමෙන්සිගේ එම නිවෙසට 50 දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත පිරිසක් එක්රොක්වී සිටියහ. ඔවුන් පැමිණ සිටියේ ගැහැනුන් කළු පැහැති ඇඳුමින් ද, පිරිමින් සුදු පැහැති ඇඳුමින් ද සැරැසී සිටි අතර ඩෙමෙන්සිගේ ශෝකය බෙදා හදා ගැනීමටය.

ඉතියෝපියා ගුවන් සේවයට අයත් ET 302 ගුවන් යානය මුළු ඉතියෝපියාවම දැඩි කැළඹීමකට ලක් කරමින් පිපිරී ගියේ පසුගිය ඉරිදාය. එය මුළු මහත් ලෝකයම ඉතියෝපියාව දෙසට හරවා තැබීමට සමත්වූ සිදුවීමකි. අඩිඩාස් අබාබා නුවර සිට කෙන්යාවේ නයිරෝබි නුවර දක්වා පියාසර කරමින් තිබූ එම ගුවන් යානය කඩා වැටී කුඩු පට්ටම් වී ගියේ එහි සිටි මගීන් 149කට සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ 8 කට ජීවිත අහිමි කරමිනි. ගුවන් යානය කඩා වැටුණේ ගුවන් ගත කර මිනිත්තු 6ක කෙටි කාලයක් තුළදීය.

ඩෙමෙනසිගේ ආදරණීය බිරිය එලිසබෙත් මින්වෙයිලට් එම ගුවන් යානයේ 8 දෙනකුගෙන් සමන්විත කාර්ය මණ්ඩලයේ සේවිකාවක වූවාය.

සිය දරු සිඟිත්තා සුරතල් කිරීමට එදින රාත්‍රියේහිම නැවත පැමිණීමට නියමිතව සිටි 29 හැවිරිදි එලිසබෙත් ආපසු පැමිණියේ නැත. පාසල් වියේදි ඇතිකර ගත් ඩෙමෙන්සිගේ සහ එලිසබෙත්ගේ අටවසරක ප්‍රේමය මල් ඵල ගැන්වී දෙදෙනා විවාහ වී වසර දෙකකට වැඩි නැත.

‘මගේ ජීවිතයේ මට හමුවුණු ආදරණීය පුද්ගලයා ඇයයි. ඇය එදින රාත්‍රියේදීම ආපසු නයිරෝබි නුවරින් පිටත්වීමට බලාපොරොත්වෙනුයි සිටියේ.‘ බොයිං 737 වර්ගයේ ගුවන් යානය පිපිරී යද්දී ඒ තුළ තම බිරිය සිටි බව ඔහුට තවමත් සිහිනයකි.

මෙම විනාශකාරී ගුවන් අනතුර අඩිඩාස් අබාබා නගරයේ මිලියන 3ක ජනතාවගේ සිත් ශෝකයෙන් පුරවා දමා ඇත. මුළු නගරය පුරාම තවමත් පැතිරී ඇත්තේ දැඩි නිහඬතාවයකි.

එය අඩිඩාස් අබාබා නුවර කතෝලික සභාවේ නිලධාරි එන්කුලාල් ෆැබ්රිකාට තවමත් අදහා ගත නොහැකි සිදුවීමකි.

ඔවුන්ගේ සභාවේ කාර්ය මණ්ඩලයේ දෙදෙනකු ද ගුවන් යානයේ සිටියහ. සාරා චැලචෙව් සහ ජෙනට් අලෙමෙයෙහු එහි සේවයට බැඳී වසර 9කි. එදා ඔවුන් නයිරෝබි නුවර බලා පියාසර කරමින් සිටියේ පුහුණු කඳවුරකට සහභාගී වීම සඳහාය. දේව සභා ගර්භයේ සහ ප්‍රධාන දොරටුව අසළ මල්වලින් සහ දල්වන ලද ඉටිපන්දම්වලින් පිරී තිබිණ. මේ විපතෙන් ජීවිත අහිමිවූ මගීන් සියළුදෙනා වෙනුවෙන් ඔවුහු විශේෂ දේව මෙහෙයක ද නිරත වූහ. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ කාර්ය මණ්ඩලයේ 19 දෙනකු ද ගුවන් යානයේ සිටියහ. ඉන් වැඩි දෙනකු නයිරෝබි නුවරට යමින් සිටියේ එක්සත් ජාතීන්ගේ පාරිසරික සමුළුවකට සහභාගිවීම සඳහාය. ඒ අතර 28 හැවිරිදි නේපාල ජාතික එක්ටා අධිකාරීද සිටියාය. ඇය ලෝක ආහාර වැඩසටහනේ සාමාජිකාවකි.

ගුවන් යානයේ සිටි එකම ඉන්දීය ජාතිකයා වූයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ පාරිසරික වැඩසටහනට එක්වීමට ගමන් කරමින් සිටි ශෙයිකා ගාර්ග්ය. ඇය විවාහ වී මාස තුනකි.

‘මම ගුවන්යානයට ගොඩවුණා. නයිරෝබිවලට ගිය ගමන් කෝල් කරන්නම්.‘ සිය ආදරණීය සැමියා සෞම්‍ය බාට්චර්යාට ශෙයිකා විසින් එවන ලද අවසන් එස්.එම්.එස්.පණිවුඩය එය විය.

සැබැවින්ම ඇගේ සැමියා ද මේ සංචාරයට එක්වීමට නියමිතව සිටියේය. නමුත් අවසන් මොහොතේ එම සැලසුම වෙනස් කර තිබිණි.

ගුවන් යානය සුණුවිසුණුවී ගියේ සැමියා ඇයට පිළිතුරු යැවීමටත් පෙරය.

මාරක ගුවන් අනතුරට මුහුණපෑ බොයිං 737 වර්ගයේ ගුවන් යානයේ මගීහු විවිධ ජාතීන් 35කට අයත් වූවෝ වෙති. සංචාරකයන්, සිසුන්, විද්‍යාඥයන් සහ තවත් විවිධ තරාතීරමේ මගීහු ඒ අතර වුහ. කෙන්යාවෙන් 30ක්, කැනඩාවෙන් 18ක්, ඉතියෝපියාවෙන් 9ක්, චීනයෙන්, ඉතාලියෙන් සහ අමෙරිකාවෙන් 8 බැගින්, ප්‍රංශයෙන් 7ක්, බ්‍රිතාන්‍යයෙන් සහ ඊජිප්තුවෙන් 6 බැගින්, ජර්මනියෙන් 5ක්, ඉන්දියාවෙන් සහ ස්ලෝවේකියාවෙන් 4බැගින්, ඔස්ට්‍රියාවෙන්, රුසියාවෙන් සහ ස්වීඩනයෙන් 3 බැගින්, මොරොක්කෝව, පෝලන්තය සහ ස්පාඤ්ඤයෙන් 2 බැගින් සහ ටියුනීසියාව, හොංකොං, බෙල්ජියම, ඉන්දුනීසියාව, ජිබෝටි, මොසැම්බියාව, නෝර්වේ, රුවන්ඩාව, සෞදි අරාබිය, සූඩානය, සෝමාලියාව, සර්බියාව, ටෝගෝ, උගන්ඩාව, යේමනය, නේපාලය සහ නයිජීරියාව රටවලට අයත් මගීන් එක් අයකු බැගින් මේ ගුවන් යානයේ නියමුවන් සහ කාර්ය මණ්ඩලය සමග නොඑන ගමන් ගියේ එකටමය.

නයිජීරියානු සම්භවයක් සහිත කැනඩා ජාතිකයකු වූ සම්මානලාභී ලේඛකයකු වූ මහාචාර්ය පියුස් අඩෙසාන්මි ද ඒ අතර විය. ඔහු ඇතුළු කැනඩා ජාතිකයන් 18 දෙනකු ගුවන් අනතුරෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ.දියණියන් දෙදෙනකුගේ පියකු වූ මහාචාර්යවරයා ඔටාවා නුවර කාල්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ අප්‍රිකානු අධ්‍යාපන අංශය බාරව කටයුතු කළ අතර කැනඩාවේ විශිෂ්ට පුරවැසියකු ලෙස කාගෙත් ගෞරවාදරයට පාත්‍රව සිටියේය.

මෙම ගුවන් අනතුර සම්බන්ධ එක්තරා විශේෂ සිදුවීමක් ද වේ. එනම් මගීන් 157දෙනකුගේ ඉරණම අහසේදිම විසඳූ ගුවන්යානට ගොඩවීමට සතියකට පෙර කැනඩාවේ කැරොල් කරංජා විසින් කෙන්යාවේ පදිංචි සිය සොයුරියට යවන ලද දෛවෝපගත ‘වට්ස් ඇප්‘ පණිවුඩයයි. එය දැන් දැන් සමාජ වෙබ් ජාලාවල වේගයෙන් සැරිසරන්නට පටන් ගෙනය. එහි මෙසේ සඳහන් වී තිබිණ.

‘මගේ හිත හොඳටම කළබල වෙලා. මට දැනෙන්නේ ඉස්සරහට මොකක්දෝ නපුරක් සිද්ධ වෙන්න යනවා කියලයි. මම දන්නෙ නෑ ඒ ඇයි කියලා.‘

එම ගුවන් යානයෙන් කරංජා කැනඩාවේ සිට කෙන්යාව බලා පියාසර කරන්නට වූයේ සිය දරුවන් තිදෙනා සහ මව සමගය. කෙන්යාවට ගොඩ බසින දිනය නිශ්චිතව සිය සොයුරියට පවසා සිටි ඇය තමා වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරන්නැයි ඇගෙන් ඉල්ලා තිබිණ.

කැනඩාවේ සිට පැමිණි ගුවන් යානයකින් අඩිඩාස් අබාබා හී බෝලෙ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපලට සේන්දුවූ ඔවුහු අවාසනාවන්ත ගුවන් යානයට ගොඩවූයේ එහිදීය. අවසානයේදී පරම්පරා තුනක සාමාජිකයෝ එකවර මෙලොවින් සමුගත්හ.

එය මාස 5ක් ඇතුළත බොයිං 737 වර්ගයේ ගුවන් යානයක් පොළොවට කඩා වැටුණු දෙවැනි අවස්ථාවය. මීට පෙර පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේ ලයන් එයාර් ගුවන් සමාගමට අයත් බොයිං 737 වර්ගයේ ගුවන් යානයක් ඉන්දුනීසියාවේදී කඩා වැටුණේ මගීන් 189කට මරු කැඳවමිනි. මේ ගුවන් යානා 2ම අමෙරිකානු බොයිං සමාගම විසින් නිපදවනු ලබන බොයිං 737 Max 8 වර්ගයට අයත් ඒවා විය. මෙම අනතුරට නිශ්චිත හේතුව මෙතෙක් සොයාගෙන නොමැති අතර ගුවන් ගතවූ සැනින්ම එහි ගුවන් නියමු කපිතාන් යැරේඩ් ගෙඩචිව් පාලන මැදිරියට දන්වා තිබුණේ පාලක පද්ධතියේ යම්කිසි දෝෂයක් හට ගෙන ඇති බැවින් යානය ආපසු හැරවීමට සහ හදිසි ගොඩබැස්වීමකට අවසර ලබාදෙන ලෙසය. ඉතියෝපියානු ගුවන් සේවයට අයත් ජ්‍යෙෂ්ඨ ගුවන් නියමු කපිතාන් යැරේඩ් ගෙඩචිව් ගුවන් ගමන් පැය අටදහසකට වැඩි පළපුරුද්දක් ඇති ගුවන් නියමුවෙකි. ඔහුගේ අත්දැකීම්වලට අනුව කළ එම ප්‍රකාශය වඩාත් බරපතළ එකක් වූ බැවින් වහාම ඊට අවසර ලැබී තිබිණි. එහෙත් ඒ වනවිටත් ඔහු ප්‍රමාදය. ඇසින් දුටුවන් පවසන්නේ ගුවන් යානය කඩා වැටීමට පෙර එහි අගකොටසින් විශාල දුමාරයක් පිටවූ බවකි.

ගුවන් අනතුර සිදුවූ දිනයට පසුදිනම කැනඩාවේ ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශය එරට සියළුම බොයිං 737 ගුවන් යානා පියසර කරවීම අත්හිටුවිය. මෙම අනතුරින් ජීවිතක්ෂයට පත්වු දෙවැනි වැඩිම මගීන් සංඛ්‍යාවක් කැනඩා ජාතිකයෝ වූහ.

ඊට පසුදින එනම් අඟහරුවාදා එක්සත් රාජධානියත් බොයිං 737 ගුවන් යානා මෙහෙයුම් සඳහා සිය ගුවන් සීමාව භාවිත කිරිම තහනම් කළේය. වැඩි වේලාවක් යාමට පෙර ජර්මනිය සහ ප්‍රංශයත් එය අනුගමනය කරමින් බොයිං 737ට සිය ගුවන් සීමා වසා දැමුවේය. ඊයේ පෙරේදා වනවිට ඉන්දියාව, තුර්කිය, අයර්ලන්තය, නෝර්වේ, ඉතාලිය, පෝලන්තය ඇතුළු රටවල් ගණනාවක් බොයිං 737 මැක්ස් 8 වර්ගයේ ගුවන් යානා සඳහා තම ගුවන් සීමාව තහනම් කිරිමට හෝ ඔවුන්ගේ ගුවන් සේවාවලට අයත් එම වර්ගයේ ගුවන් යානා පියාසර කිරීම අත්හිටුවීමට පියවර ගෙන තිබිණි.

ගුවන් මගීන් සියලුදෙනාම අවාසනාවන්ත ඉරණමකට ගොදුරු වූවද ගුවන් තොටුපලට පැමිණීමට ප්‍රමාද වූ ග්‍රීක ජාතික අන්තෝනියන්ස් මැව්රෝපෝලස් ජීවිතය බේරා ගැනීමට වාසනාවන්ත වූයේ මිනිත්තු දෙකකිනි. එසේ නොවූවා නම් ජීවිතය අහිමි වන 150 වැනි මගියා ඔහු වීමට ඉඩ තිබිණ.

සුණු විසුණු වී ගිය ගුවන් යානයේ දත්ත ඇතුළත් ‘කළු පෙට්ටිය‘ පරීක්ෂා කිරීමේ කටයුතු සඳහා එම ගුවන් යානය නිෂ්පාදිත අමෙරිකාවට යැවීම වෙනුවට යුරෝපයේ ගුවන් යානා විශ්ලේෂකයන් වෙත යැවීමට ඉතියෝපියා ගුවන් සේවය පියවර ගෙන තිබේ.

එහෙත් මේ සියළු කටයුතු කෙසේ සිදුවූවත් එහි ගමන් ගත් මගීන් 157 දෙනා ආපසු පැමිණෙන්නේ නැත.

‘මේ කිසිම දෙයකින් මගේ බිරිය ආපසු මට ලැබෙන්නෙ නෑ..‘ ඩෙමෙන්සි එසේ කියයි.

‘මගේ පුතාගේ අම්මා ආපහු අපි බලන්න එන්නෙ නෑ. අපේ ජීවිත කවදාවත් යථා තත්ත්වයට පත්වෙන්නෙ නෑ.‘

තවත් දින කිහිපයකින් ‘කළු පෙට්ටියේ‘ දත්ත වාර්තා පැමිණෙනු ඇත. එහෙත් එලිසබෙත්ලා... සාරා චැලචෙව් සහ ජෙනට් අලෙමෙයෙහුලා...එක්ටා අධිකාරීලා...මහාචාර්ය පියුස් අඩෙසාන්මිලා..කැරොල් කරංජාලා..නම් ආපසු පැමිණෙන්නේ නැත.



නව අදහස දක්වන්න